Portret van een oude man

Afbeelding
Image
Rembrandt van Rijn, Portret van een oude man, 1667
Paginasecties
Tekst

Iedere professional ontwikkelt op een gegeven moment een eigen stijl. Of het nu in de wijze is waarop je een project aanpakt of communiceert met collega’s. Je ontdekt steeds meer wat bij je persoonlijkheid en talenten past en hoe je herkend en erkend wil worden. Dat was voor Rembrandt niet anders. Hij had een schilderstijl die herkend werd uit duizenden en ook in het werk van zijn leerlingen. Die begonnen in dienst van Rembrandt met voorbereidend werk zoals het prepareren van panelen en het mengen van de verf. Na enkele jaren en uiteraard bij voldoende kwaliteit mochten ze pas hun eigen schilderijen signeren. Maar vaak bleef de hand van de meester herkenbaar.

Ter gelegenheid van het 350ste sterfjaar van Rembrandt in 2019 leest u hier op Reijn een reeks artikelen waarin kunsthistoricus Samir ter Luün u meeneemt in een reis langs de meest bijzondere werken van deze Hollandse meester.

In het Portret van een oude man zien we de kenmerkende schilderstijl van Rembrandt aan het einde van zijn loopbaan. Waar de Anatomische Les van Dr. Nicolaes Tulp nog zo glad was als foto, is de verf in dit schilderij pasteus aangebracht op een bijna speelse manier.

Image
Rembrandt van Rijn, Portret van een oude man, 1667

Sommige delen van het schilderij lijken schetsmatig en werden zelfs aangeduid als ‘non finito’, oftewel ‘onaf’. Je ziet dit in de handen van de oude man. Dit staat weer in contrast met de gedetailleerde delen in het gezicht. Het handschrift van de meester is in dit schilderij heel letterlijk te zien. Eigenwijs kraste Rembrandt met de achterkant van zijn penseel in de nog natte verf en modelleerde het gezicht van de man door verfvlakken aan te brengen met zijn paletmes.

Niet alleen de wijze van schilderen is opvallend maar ook het onderwerp van het schilderij. We zien geen geïdealiseerd beeld, maar een oude man die in alle eerlijkheid is vereeuwigd. Hij zit wat onderuit gezakt met een wat rode vlekkerige huid. Zijn hoed staat scheef en zijn kraag hangt open op bijna slonzige wijze. Het is niet bekend wie de man is geweest. Waarschijnlijk was het een goede bekende van Rembrandt aangezien de kring van mensen om hem heen in de laatste paar jaar van zijn leven erg klein was geworden.

Inmiddels is het handschrift van de professional Rembrandt wereldberoemd, maar ook hij is ooit begonnen in het atelier van zijn leermeester. Daarom wil ik meegeven dat ook als je een ‘gewone’ baan hebt (en schilder in de zeventiende eeuw was een gewone baan), je meester kunt worden in je vak. Dus treed in voetsporen van Rembrandt en zorg dat jouw handschrift een onuitwisbare indruk achterlaat.

Wilt u kennismaken met de moderne meesters van Reijn? Kijk dan op Vind een professional.